Taalontwikkeling

Stap 1 Signalen herkennen, oplossen

7% van de kinderen heeft een taalontwikkelingsstoornis (gemiddeld 2 kinderen per klas).

Kinderen leren taal door u te imiteren. Kinderen imiteren het leesgedrag en het taalgebruik van volwassenen. Laat dus zien dat u zelf plezier heeft in lezen en lees ook van jongs af aan veel voor! Een voorloper van het imiteren van taal is het imiteren van handelingen. Een voorloper van het imiteren van taal is het imiteren van handelingen. U kunt heel lang voorlezen! Ook al zijn uw kinderen al wat ouder, voorlezen blijft belangrijk! De leeswoordenschat bouwt voort op de mondelinge woordenschat. Vroege interventie is dan ook van belang! Het aantal woorden dat een kind kent, groeit vaak explosief rond de 18 maanden. Brein baby gebaat bij volwassen taalgebruik. Gebruik dus geen rare woordjes en baby gebrabbel.

Hoeveel woorden kent mijn kind? Vanaf de 18 maanden groeit de woordenschat explosief. Aan het einde van de basisschool kent uw kind minimaal 15.000 woorden. Dit is nodig om een goede start te kunnen maken op het voorgezet onderwijs. De woordenschat van kinderen die veel lezen is in het algemeen 4 keer zo groot dan die van kinderen die zelden of nooit Voordat een kind taal zelf gebruikt, moet hij het eerst begrijpen. Bied dus veel taal aan door voorlezen en benoemen. De leeswoordenschat bouwt voort op de mondelinge woordenschat. Vroege interventie is dan ook van belang!

Begrijpend lezen begint niet op het moment dat kinderen leren lezen, de ontwikkeling start al vanaf geboorte. Bij begrijpend lezen schakelt een kind telkens tussen de informatie uit de tekst en zijn of haar eigen kennis. Voor goed leren begrijpend lezen is een voldoende technisch leesniveau, woordenschat en kennis van de wereld van belang. Wist u dat 95% van de gelezen woorden bekend moet zijn om een tekst goed te kunnen begrijpen?

Interactief voorlezen is voorlezen met ruimte voor inbreng van uw kind. Simuleren van begrijpend luisteren en de woordenschat. Onderzoek wijst uit dat kinderen die van jongs af aan zijn voorgelezen betere leerprestaties hebben op school. Ze zijn gemotiveerd om te leren lezen, ze zijn taalvaardiger en ze begrijpen teksten beter. Interactief voorlezen blijkt bovendien een effectieve methode om taalachterstand te verminderen. Het is daarom van belang dat jonge kinderen regelmatig worden voorgelezen.

Kinderen krijgen te maken met veel nieuwe indrukken en situaties. Denk aan een nieuw broertje of zusje, de eerste schooldag of een scheiding. Samen een boek lezen over een herkenbaar onderwerp en daarover praten, kan uw kind helpen bij de verwerking van indrukken en gevoelens. Wanneer uw kind wordt voorgelezen leeft het mee met de figuren uit het boek. Spelenderwijs leert het zich in te leven in de leef- en ervaringswereld van een ander.

Zomerverval is dat kinderen 1 a 2 AVI-niveau’s terug vallen. Dit is vaak in de zomervakantie, wanneer er weinig gelezen word. Kinderen die net hebben leren lezen en nog beginnende lezers zijn (groep3 & 4) maar ook kinderen met een leesachterstand hebben het nodig regelmatig te oefenen met lezen, zodat de directe woordherkenning op gang blijft.

Bij sommige kinderen duurt het wat langer voor er een goede taalontwikkeling op gang komt. Een op de tien Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar is laaggeletterd. Praat veel met uw kind, kinderen hebben veel herhaling nodig om woorden te leren begrijpen en gebruiken. Spreek rustig en duidelijk, zodat uw kinderen de tijd krijgen om nieuwe woorden te leren. Tot de tijd dat een kind leert lezen maakt het zich vooral woorden eigen door interactie met zijn ouders en omgeving. De signalen van een taalontwikkelingsachterstand zijn:

  1. Moeite met de taalvorm, onjuiste grammatica, woordvorming en zinsopbouw.
  2. Moeite met het uitspreken van klanken en van woorden met meer lettergrepen.
  3. Niet goed begrijpen wat er gezegd wordt.
  4. Langzame opbouw van woordenschat, weinig woorden leren en moeite het juiste woord te kiezen in de juiste situatie.
  5. Voor het leren van taal is het belangrijk dat de persoon goed werkende ogen en oren heeft. Een kind dat doof of blind heeft een grote kans op een taalontwikkelingsachterstand. Laag begaafde kinderen hebben vaker een vertraagde taalontwikkeling en een vergrote kans op een achterstand.

De diagnose taalontwikkelingsstoornis of TOS

Zit u kind op de kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of op school vraag aan de leerkracht om de signalen van uw kind op schrijven en neem deze brief mee naar de huisarts. De school heeft een goed zicht op de taalontwikkeling van uw kind en weet de problematiek achter de achterstand.

De huisarts en het CJG kunnen vaststellen of er een achterstand is en kan uw kind door verwijzen naar een logopedist of naar het audiologisch centrum. Het audiologisch centrum en de logopedist word alleen vergoed als er een verwijsbrief is van de huisarts. In het audiologisch centrum werken specialisten op het gebied van taal, spraak en gehoor. Zij kunnen uw kind onderzoeken op die gebieden en verwijzen naar een behandelgroep of naar een logopedist.

Een logopedist is er om te voorkomen en behandelen van problematiek op het gebied van adem, stem, spraak, taal en gehoor en op de mondelinge communicatie van denken, horen, spreken en begrijpen. Een logopedist signaleert, herkent, onderzoekt en behandelt de problematiek. Een logopedist geeft voorlichting, advies en begeleiding aan kinderen en volwassen. Wanneer uw onder behandeling bent van een logopedist dan krijgt u huiswerk mee. Het is de bedoeling dat u het gene wat u heeft geleerd in de behandeling thuis dagelijks oefent.

Stap 3 Plan maken

Hoe kan ik mij kind nieuwe woorden aanleren? Gebruik de plaatjes uit een prentenboek of voorwerpen om nieuwe woorden aan te leren. Praat veel met uw kind. Kinderen hebben veel herhaling nodig om woorden te leren begrijpen en gebruiken. Denk bij het aanleren van nieuwe woorden aan het inzetten van alle zintuigen: zien, ruiken, voelen.

Maakt uw kind foutjes met het vervoegen van de werkwoorden? Herhaal dan de zin met de goede werkwoordsvorm. Wacht 5 tellen en zeg het woord dan pas voor. Sommige kinderen hebben nl meer tijd nodig.

Hoe stimuleer je taalverwerving? Praat met je kind, lees voor en maak plannen: ‘Gaan we een hut bouwen? Met welke materialen?’ Hoe kom je erachter welke begrippen je kind kent? Stel veel vragen, bijvoorbeeld tijdens een verstopspelletje. Tweetalig opvoeden gaat niet te koste van het Nederlands. Taalverwerving kan dan echter wel iets langer duren.

Begrijpend lezen Voor een voldoende niveau van begrijpend lezen hebben kinderen kennis van de wereld om hen heen en een voldoende woordenschat nodig. Begrijpend lezen begint niet op het moment dat kinderen leren lezen. De ontwikkeling start met begrijpend luisteren al vanaf geboorte!

Heeft uw kind moeite met lezen? Leer uw kind het woord in stukken te verdelen. Het lezen is dan gemakkelijker. Praat uw kind weinig? Stel dan niet te veel vragen. Vertel liever zelf iets waarop uw kind kan reageren. Bij woordvindingsproblemen hebben kinderen meer tijd nodig om het juiste woord uit de woordenschat te zoeken. Wacht 5 tellen en zeg het woord dan pas voor, sommige kinderen hebben meer tijd nodig. Denk bij het aanleren van nieuwe woorden aan het inzetten van alle zintuigen: zien, ruiken, voelen. Uitbreiden van woordenschat.

Een beloningssysteem om samen een leuke activiteit te ondernemen en de taal te stimuleren. Speel samen met uw kind ook eens een geluidenlotto spel. Oefen thuis het nazeggen van zinnen en reeksen woorden, zo stimuleert u het geheugen van uw kind. Wanneer u kind goed heeft geoefend kunt u dit aangeven op het systeem en een beloning naar 5x.

Wilt u het lezen van boeken stimuleren? Zorg dan dat er thuis boeken aanwezig zijn en dat uw kind ze makkelijk zelfstandig kan pakken. Zorg ervoor dat de boeken aansluiten bij de interesse van uw kind.

Zorg dat het voor uw kind duidelijk is wanneer het even hard op gaat lezen. Plan een vast lees moment in op de dag van ongeveer 15 minuten per keer. Doet dit niet direct na dat uw kind van school komt maar bijvoorbeeld naar het avond eten. Maak het visueel door gebruik te maken van pictogrammen in de volgorde van lezen of door het in te plannen op een kalender. Lees in begin maximaal maar een paar regels en breid dit steeds ver uit aan de hand hoe goed het gaat. Zorg dat uw kind ontspannen is als het gaat lezen dat het daarbij een actieve houding heeft. Dit is bijvoorbeeld met beide voeten op de grond. Om de ogen te ondersteunen kan uw kind gebruik

 

Soebar.nl is een website voor het gezin over dagelijkse problematiek bij bijvoorbeeld de opvoeding of financieel. Het kenniscentrum is er voor iedereen die graag meer informatie, tips en/of advies wilt, wij zijn voornamelijk gericht op adviezen voor minima gezinnen en gezinnen met psychische en financiële problematiek.

1 thought on “Taalontwikkeling”

Wij horen graag uw reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.