Schaamte voor psychische problematiek

Menno Oosterhoof: Psychiater twitter

1 Wat is het?

1 op 4 personen in Nederland heeft te maken gehad met psychische problematiek, in het afgelopen jaar. Dit betekend dat 1/4 deel van Nederland psychische problematiek heeft. De taboe op psychische problematiek maakt dat een 1/4 van de Nederlanders dit moeilijk of niet kan bespreken. Psychische problematiek is een van de weinige problemen die zeer zelden duidelijk bespreekbaar is en waar een groot taboe op heerst. Terwijl het juist een van de belangrijkste problemen is om te bespreken.

Voor de persoon die de problemen heeft is het een hele drempel waar de persoon over heen moet voordat de persoon het kenbaar kan maken waar het probleem ligt. Het is niet een onderwerp waar zomaar over gesproken word. Het gevoel van een persoon of het gedrag is vaak iets privé en wil u niet aan de grote klok hangen. De schaamte voor een persoon om daadwerkelijk bij GGZ hulp te gaan vragen kan erg groot zijn.

Ook de problemen bespreken met naasten levert vaak problemen op. De drempel om psychische problematiek te bespreken met naasten is vaak groot. De personen zijn vaak bang voor de reactie en de gevolgen. Naasten kunnen zich schamen voor de persoon met psychische problematiek, meestal gaat hierdoor het contact kapot.

2 herkennen

  • Voordat u bij GGZ bent heeft u al vaak afgewogen wel of niet te gaan. Het is niet dat u het vandaag bedenkt en het morgen uitvoert. Vaak zit hier een lange tijd tussen met overwegingen waarom wel waarom niet. Schaamte speelt hier vaak een grote rol in om het nog even uit te stellen of ach de problemen vallen wel mee, het is maar een dip, dus minder erg maken in uw gedachten dan de werkelijkheid is. Het moment dat u een keuze maakt is het een bevestiging dat u hulp nodig heeft een u “anders” bent.
  • Het onderwerp vermijden / ontwijken / ontkennen
  • Gedragsverandering als het onderwerp word besproken : nerveus, stil vallen, weg kijken
  • Probleem klein houden : ach het valt wel mee

3 behandeling

  • Het vragen om hulp bij GGZ is een bevestiging dat er ook daadwerkelijk hulp nodig is. De persoon moet zich zover krijgen dat het van een “normaal” persoon > psychische problemen en dit voor zichzelf accepteert voor het ooit hulp kan gaan vragen.
  • de stap van gezond > ziek
  • Hoe wilt u het gaan bespreken? Hoe gaat u dit aanpakken? Wat wilt u erover kwijt en wat is privé? Aan wie wilt u het wel vertellen en wie niet? Maak een plan hoe u het gaat aan pakken, maar er korte stappen van en voer deze uit.
  • Wat is er voor nodig om u minder te schamen voor uw psychische problematiek? Wilt u hulp bij de problematiek? Hoe kunt u de drempel over? Heeft u hierbij hulp nodig van naasten?

4 gevolg

  • De gevolgen van de schaamte zijn dat problematiek blijft liggen, zelden bespreekbaar is en verergert.
  • de schaamte vermoeilijk het proces om eerder hulp te vragen
  • doen of het probleem niet bestaat, wegkijken, het anders zien
  • het te laat inschakelen van hulp: preventie > fase 1 > fase 2 > fase 3 > fase 4 > fase 5 > inschakelen
  • de stap naar GGZ voelt als ” ik ben gek”

5 plan

  1. Maak psychische problematiek altijd bespreekbaar. Zoek een persoon die u vertrouwd en waar u zeker weet dat u daar uw verhaal kwijt kan.
  2. Het vragen van hulp, is een moeilijke drempel, maar hoe langer u het uitstelt hoe groter de kans op meer problematiek.
  3. Schrijf uw ervaringen op voor andere, deel uw ervaringen zodat andere er iets van kunnen leen. Het doorgeven van ervaringen is erg belangrijk voor de persoon met een psychisch probleem. Hierdoor hoeft niet het wiel opnieuw te worden uitgevonden. Door de ervaringen te delen word de problematiek bespreekbaar en komt het uit de taboe sfeer.
  4. Bedenk u altijd dat u niet de enige bent met psychische problematiek. Eigenlijk is het best normaal dat de problematiek er is. De samenleving maakt het lastig om te bespreken. Houd u vast aan uw eigen kunnen en probeer te herstellen door dagelijks opnieuw te starten en elke dag als een nieuwe kans te zien.
  5. Veel personen met psychische problemen vinden steun bij lotgenoten, deze kennen veel situaties en begrijpen u vaak beter.

6 naasten

  1. door de problematiek te bespreken met naasten kunnen er mogelijkheden komen voor een oplossing. De schaamte voor probleem is een stap die moet zetten voor juiste hulp en een aanpak.
  2. Wat zou u willen dat uw naasten voor u zouden doen? Maak uw wensen bespreekbaar.
  3. Neem uw naasten mee naar gesprekken, bereid ze samen voor en bespreek ze achteraf. Dit geeft een gehoord en vertrouwd gevoel.
  4. Bespreek de problematiek op een rustig moment in een rustige omgeving en niet tussen neus en lippen door. Neem er de tijd voor om het er over te hebben. Plan een tijd in dat u ook echt de tijd heeft.
  5. Voor naasten kan het soms lastig zijn om de problematiek te begrijpen, hoe u zich voelt, of de situatie die u mee maakt.
Geplaatst in S