PTSS

2 Herkennen

PTSS, Post Traumatisch Stress Syndroom, ontstaat wanneer een trauma niet kan worden verwerkt en de spanning van het trauma aanwezig blijft. Bekende PTSS symptomen zijn:

  • Herbeleven van het trauma.
  • Vermijden van dingen die aan het trauma doen denken.
  • Negatieve gedachten of stemmingen.
  • Gevoelens van hulpeloosheid.
  • Verstrakking van spieren.
  • Hyperactivatie.
  • Dissociatie.

Naast de hierboven beschreven symptomen zijn er nog ander andere symptomen die zowel bij PTSS, chronische stress, als ook bij een burn-out kunnen voorkomen.

Slapeloosheid of ’s-nachts vaak wakker worden. Hevig dromen en nachtmerries.

  • De persoon heeft vaak last van nachtmerries en slaapt hierdoor slecht. Het uitleggen van de nachtmerries die vaak zijn van het trauma en de angst die er achter zit word vaak niet begrepen. De nachtmerries worden vaak beleeft als een herbeleving van het trauma. De persoon kan dan anders reageren als u gewent bent van de persoon. Hierdoor heeft de persoon ook vaak last van stemmingswisselingen, die tot boosheid/agressie kunnen lijden, dan zou het gevaarlijk kunnen worden. Als de persoon weer rust vind, herinnerd ie zich vaak weinig van de situatie. Dit verschild veel per persoon hoe goed de persoon om kan gaan met de PTSS.
  • De nachtmerries zijn vaak een soort van herbelevingen, waardoor de persoon de nare gebeurtenis in zijn slaap opnieuw beleeft. Hierdoor kan er een angst ontstaan om te gaan slapen, om dit niet te hoeven beleven. De angst om niet te willen gaan slapen, zorg weer voor extra stress en piekergedachten. Hierdoor is de kans groter dat de persoon veel moeite heeft met het inslapen, dit zijn de triggers voor het slapen gaan.
  • Van de nachtmerries kunnen personen in angst of bangheid opstaan en hebben dan enkele uren nodig om bij te komen en al nog de dag te starten. Soms is het starten van de dag niet mogelijk omdat het gevoel of herinneringen blijven.
    Door het piekeren en malende gedachten kan het zijn dat het hoofd niet de rust vind om te gaan slapen. De gedachten gaan vaak over nare dingen die zijn gebeurt in het verleden of problemen die niet opgelost zijn. Bij personen met een PTSS kom dit zowel voor overdag als ‘s nachts. De gedachten zijn zeer moeilijk te stoppen en hierdoor is het inslapen en door slapen lastig
  • Personen met een PTSS zijn altijd alert op de omgeving en horen de kleinste geluiden. Deze geluiden kunnen triggeren en de nachtrust verstoren. Het kan ook angst oproepen of een herbeleving starten.
  • Wanneer een persoon moeite heeft met slapen heeft de persoon overdag meer last van de PTSS. De persoon is nog meer prikkelbaar of heeft nog meer stress. Ook herbelevingen en gedachten zijn nog lastiger te stoppen. Waardoor er na 1 nacht minder goed slapen er de volgende dag meer problematiek is.
  • Door het verminderd slapen kunnen er ook lichamelijke klachten optreden zoals migraine of hartklachten vaak het gevolg van de extra stress bovenop de verminderde nachtrust.
  • Een persoon met PTSS heeft het nodig gemotiveerd te worden. Een persoon met PTSS heeft vaak weinig zin om iets te ondernemen, dit komt vaak door negatieve gedachten. De gedachten kunnen gehele dagen zeer actief zijn en de persoon kan hier somber van worden of depressief. De kans op een depressie is bij iemand met een PTSS groot. Het is daarom belangrijk dat de persoon een duidelijk regelmaat heeft in activiteiten en deze ook echt doet. Wanneer dit weg valt, gaat de persoon meer piekeren en trekt zich meer terug. Voorkom het vermijden van plekken of personen. Plan vaste momenten in een week dat u samen iets gaat doen.
  • Het piekeren houd de persoon vaak uit de nachtrust, waardoor te persoon te weinig slaapt en nog meer gaat piekeren. De gedachten worden vaak in stand gehouden door er steeds weer opnieuw over te beginnen of er aan herinnerd te worden, hierdoor kan het voorkomen dat een persoon het 6x heeft overdacht voordat het rust geeft. Met het piekeren word gezocht naar een oplossing, maar de gedachten nemen de persoon mee en hierdoor kan hij een 1/2 dag zitten te piekeren, zonder oplossing.

Verhoogde waakzaamheid. Extreme gevoeligheid voor licht en geluid.

Druk, stress, nerveus, spanning gevoelgeen rust om iets te ondernemenmoeilijk stil zitten, niet op uw gemak zitten of hele dag op de bank zitten zonder actie.regelmatig rondkijken, zaken checkenveel gedachten wat kan gebeurenherhalend handelenpijnen in spieren neemt toeverhoogde waakzaamheid voor het geval dathet overzicht houden in drukke ruimte door achteraan te gaan staan

  • Naast het trauma worden personen met PTSS vaak gevoeliger voor geluiden of geuren. Een geluid kan veel stress opleveren en hierdoor kan een persoon minder goed /functioneren op een dag. De geluiden komen vaak harder binnen dan bij personen zonder PTSS. De geluiden geven vaak een herinnering aan het trauma.
  • Bij een PTSS word het gehoor beter, een persoon hoort alles. Hierdoor is de persoon de gehele dag actief en alert. Als er bijvoorbeeld een fiets valt aan de overkant van de straat word dit gehoord, of als buren de wc doortrekken. Elk geluid in de omgeving van de persoon word waar genomen. Dit zorgt voor extra veel stress. Hierdoor kan het voor de persoon vaak aanvoelen dat het een vol hoofd heeft en hierdoor krijgt de persoon minder rust.
  • Voor personen met PTSS is er altijd een vorm van alertheid actief. Door een dagelijkse situatie kan deze groter worden. Een trauma wat is opgelopen kan ervoor zorgen dat u extra alert bent op de omgeving. Meestal neemt dit na een maand na het oplopen van het trauma weer af. Maar bij een PTSS is dit blijvend.
  • Het extra alert zijn op de omgeving heeft te maken dat het lichaam in een verhoogde staat van bewustzijn is. Vaak is dit om situatie te voorkomen. De persoon hoort vaak kleine geluiden, die andere niet zouden opmerken, als ze niet actief luisteren. De oren zijn een soort van radar die op zoek gaan naar geluiden. Om een veilige omgeving te creëren , waar geen gevaar is en direct te kunnen reageren als dit wel het geval is. Personen hebben vaak ook last van oorsuizen, de piepjes, zoemen word na de hand de alertheid heviger tot stekende oorpijn.
  • Personen zijn vaak extra alert om te voorkomen dat er lichamelijke klachten optreden. Bijvoorbeeld met oud en nieuw word er vuurwerk afgestoken, dit gaat hard en vaak. Voor iemand met een PTSS geeft dit zeer veel stress, door alert te zijn op de stress en de signalen die het veroorzaakt, kan het voorkomen dat de stress doorslaat naar hartklachten.
  • Een persoon die extra alert is kan door de alertheid erg boos worden of in een bui komen van stress, angst of paniek. Een persoon heeft vaak geen zin in een gesprek en is te druk met de alertheid, en de gedachten die dit in stand houden.

Angstgevoelens en/of paniekaanvallen. Overdreven emotionele reacties waaronder huilbuien en woede-uitbarstingen.

  • Personen met een PTSS hebben vaker lichamelijk klachten zoals hoofdpijnen of pijn in de spieren. Dit kan invloed hebben op de hersenen en op het zenuwstelsel. Vaak hebben de personen door de stress veel last van rugpijnen en pijn in de spieren.
  • Soms weet de persoon niet wat hij doet als hij bijvoorbeeld in een herbeleving is. De persoon is met zijn gehele gedachten zijn bij het trauma en de persoon beleeft de situatie op nieuw. Een persoon kan dan erg schrikken als u de persoon aanraakt en hierdoor boos reageren. Vaak blijft de persoon op de plek waar hij is, waardoor dit geen gevaar op levert.
  • Een persoon maakt zich meer zorgen en sneller druk over kleinere problemen. Door grote problemen kan een persoon in een bui raken of de situatie niet meer overzien. Dit kan ook bij onverwachte zaken. Het lichaam heeft een combinatie van stress, onrust en angst, hierdoor is de persoon vaak rusteloos en gespannen en weet niet hoe het kan ontspannen er is geen rust te vinden.
  • Een persoon met PTSS schrikt snel van harde en onverwachte geluiden. Deze schik kan zorgen voor angst of paniek aanvallen.De personen hebben vaak moeite met slapen door de nachtmerries die ze gaan krijgen of door de gedachten die niet willen stoppen.
  • Personen geven vaker aan buitenadem of benauwd te zijn.Door angst in situaties kunnen personen plekken, plaatsen en personen gaan mijden. De persoon voelt zich niet fijn en loopt weg of komt er nooit meer.
  • Iemand met een PTSS heeft dagelijks een strijd met de signalen van angst, stress, last van harde geluiden en slaapproblemen. Een probeert altijd zoveel mogelijk ‘normaal’ te doen, dat het voor een ander niet zichtbaar is. Maar dit is voor de persoon erg lastig, omdat het vaak een opstapeling is van signalen en trauma herinneringen of herbelevingen op een dag. Een persoon heeft vaak meer last van het eigen gedrag dan een ander, ook al dit tot uiting komt in boosheid, dan voelt de persoon zich daarna vaak verdrietig of somber.

Huilbuien

  • Huilbuien of emotie buien komen vaak voor, vooral als personen veel last hebben van herbelevingen. Deze komen te pas en te onpas opzetten en kunnen tot heftige emoties lijden. Een herbeleving is een film die de nare situatie tot in details word herbeleeft. Hierdoor zijn emoties vaak net zo hevig als in de situatie toe.
  • Huilbuien kunnen ontstaan door de herbeleving, trauma, schrikreactie, overprikkeld maar ook door eigenlijk niks. Het is een geluid, geur, smaak of iets zien wat de persoon triggert, wat de emoties los maakt
  • Naar een huilbui is de persoon vaak erg moe, door alle spanning, stress, gevoelens van de bui. Het is dan ook belangrijk om goed uit t rusten en bij te komen door een uurtje te gaan liggen. Wanneer een persoon niet als nog de rust gaat zoeken kunnen de buien sneller weer opkomen.

Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen.

  • Een PTSS is een ernstige verstoring van het functioneren. De persoon krijgt door het trauma veel last van allerlei bijzaken die in het begint vaak klein of onbelangrijk zijn. De persoon heeft vaak last stemmingswisselingen en problemen met het slapen.  Vaak in de slaap maar ook overdag heeft de persoon last van herbelevingen. Dit zijn filmpjes van de gebeurtenis die als echt worden afgespeeld. Hierdoor beleeft de persoon zeer regelmatig het trauma.

De vele stress, angst, schrik of paniek die meestal voorkomt uit herbelevingen aan het trauma, putten het lichaam uit.

  • Er is een continue alertheid actief, hierdoor is het vinden van rust of ontspanning erg lastig. Hoe meer u aan het trauma word herinnerd hoe groter de kans dat u op den duur steeds meer stress gaat ervaren. Na enige tijd word deze stress chronische stress en voelt u lichaam de gehele dag vermoeid aan. Bovenop de stress klachten die u dagelijks heeft komt nog de stress van het dagelijks leven door bijvoorbeeld geluiden, nieuws of gebeurtenissen.
  • De gedachten aan het trauma maken uw hoofd zwaar waardoor u sneller vermoeid bent op een dag. De gedachten zijn vaak en grote regelmaat, soms lijkt het een war boel in uw hoofd of een tornado aan gedachten. Hoe meer gedachten u in uw hoofd heeft hoe voller u hoofd lijkt hoe meer vermoeid u ervan word.
  • Personen met een PTSS vechten de gehele dag tegen de stress en het trauma of tegen de rest verschijnselen naar een behandeling. Dit kost veel energie, hier is vaak weinig aan te doen en rusten is erg belangrijk.

Vermoeidheid klachten

  • Hoe complexer de PTSS en hoe meer trauma u heeft hoe lastig het vaak is om te slapen. Complex is vaak lastig te behandelen en is het belangrijk om een manier te vinden er mee om te gaan. Vaak heeft deze persoon een combinatie van complex en meervoudige PTSS.
  • De vermoeidheidsklachten hebben vaak te maken met het niet of slecht slapen door bijvoorbeeld veel piekeren of nachtmerries. Vaak is het dat personen met een PTSS ‘s nachts slapen maar als ze opstaan nog erg vermoeid zijn, als of ze een nacht niet geslapen hebben. Dit heeft vaak te maken met de onrust in de slaap. Door veel te draaien en te voelen slaapt de persoon minder vast en krijgt hierdoor minder rust.

Overgevoelig

  1. Personen met een PTSS zijn vaker gevoeliger dan zonder de diagnose. De personen hebben veel stress. Een persoon die veel stress ervaart heeft meer last van hooggevoeligheid. Hier door is de alertheid ook meer aanwezig en word een combinatie van meerdere punten.
  2. De persoon heeft meer last van prikkels, is meer alert en is hooggevoelig. Prikkels van harde geluiden kunnen zorgen voor herbelevingen aan het trauma. De persoon is vaak extra alert op de omgeving, in een bescherming modus, hierdoor komen prikkels meer binnen, hierdoor worden meer geluiden gehoord.
  3. De harde geluiden van een sirene, komen bij hooggevoelige mensen nog harder binnen, hierdoor gaat er een knop aan die stress of onrust geeft. Hierdoor kunnen personen snel overgevoelig raken. Beide hebben vaak te maken met een schrikreactie op een hard geluid of iets onverwachts en voelen zich niet op hun gemak in drukte.
  4. De drukte in het hoofd zorgt er ook voor dat u meer en sneller prikkels binnen krijgt. De gedachten zijn er een gehele dag, hierboven op komen de omgevingsgeluiden en huisgeluiden, dit kan regelmatig dan zorgen voor te veel prikkels. Om minder prikkels te ervaren vermijden personen personen of plaatsen en trekken zich vaker terug.

Dwanggedrag

  1. Dwanggedrag is iets wat een mens zichzelf aanleert. Het begint met een paar keer in de week en in korte tijd is het elke dag en paar keer per dag. Bij personen met een PTSS komt vaker dwanggedrag of dwanggedachten voor. Dit gedrag is voor de persoon een manier om te overleven, door alles op een dwangmatige manier te doen. De dwanggedachten komen vaak te pas en te onpas opzetten en is vaak lastig controle over te krijgen. Dit is ook bij het gedrag alles doe in bepaalde volgorde of op vaste plekken leggen op een vaste manier.
  2. De persoon wilt naar de ernstige gebeurtenis weer een normaal leven net als ervoor.Door heet volgen van traumatherapie is dit vaak in veel gevallen mogelijk. Andere personen zijn zo ‘verslagen’ dat ze de omgeving willen beheersen, dit geeft een veilig gevoel, dit word ook wel een obsessieve-compulsieve stoornis genoemd.

Het gedrag van een persoon zou kunnen zijn:

  • Een persoon met smetvrees, die steeds zijn handen moet wassen om dat de huid vies is of die 2x daags het huis schoonmaakt.
  • Obsessief controleren of alles in orde is, zoals bijvoorbeeld het controle of de persoon de sleutel van de voordeur bij heeft zowel in huis als voor de deur als buiten of het blijvend controleren of de portemonnee in de tas zit. Of regelmatig een rondje door het huis om te kijken of alles is afgesloten.
  • Obsessie met symmetrie. De persoon geordend de spullen op een symmetrische manier en gaat bij alles tellen.
  • Obsessie met opruimen. De persoon kan niks weggooien omdat het bang is dat er dan iets naars gebeurt.

Voor een persoon is het heel moeilijk om het gedrag aan te passen, vaak lukt dit niet alleen en is er hulp van hulpverleners en naasten nodig. De persoon gaat zicht slecht voelen, onrustig, veel gedachten als de dwang niet word uitgevoerd. Hoe lang het dwanghandelen aanhoud hoe lastiger het is om het weer te stoppen.

  • Concentratiestoornissen.
  • Een verminderd vermogen om met stress om te gaan.
  • Een verminderd libido.
  • Je ‘leeg’ voelen of versuffing, onverschilligheid.
  • Je hulpeloos voelen.
  • Vergeetachtigheid en geheugenverlies.
  • Geen of minder genegenheid kunnen tonen naar anderen.
  • Weinig energie hebben, chronische vermoeidheid.
  • Een verminderde weerstand.
  • Psychosomatische klachten.

Depressieve gevoelens.

  • Een persoon met PTSS heeft vaker last van depressies en psychische problematiek. Voor deze personen is het belangrijk de signalen hiervan te herkennen om ze zoveel mogelijk te voorkomen. Door er zeer regelmatig over te praten en het maken van een planning of crisisnoodplan, kan veel problematiek worden voorkomen en kan de depressie beter worden begrepen en aangepakt. Hierdoor is de kans groot dat werken zeer lastig word of niet meer mogelijk is.
  • Voorkom dat uw negatieve gedachten de overhand nemen. Bij een PTSS komt vaak een depressie voor. Schakel op tijd hulp in om een depressie te voorkomen of direct aan te pakken.
  • Een depressie kan de klachten van een PTSS versterken. Van een depressie kunt u nare gebeurtenissen/gedachten overhouden die kunnen leiden naar een trauma. Voor de negatieve gedachten word vaak anti depressiva voorgeschreven.
  • Een van de signalen van een PTSS is een depressie. Personen met een PTSS hebben een verhoogde kans op een depressie, die regelmatig komt en gaat. Personen die een nare gebeurtenis hebben meegemaakt zijn vaker somber of depressief. Dit komt door de vele nare herinneringen aan de situatie, die het hoofd dagelijks bezig houden, waardoor er weinig ruimte is om over andere dingen na te denken.
  • De gedachten aan een trauma, kunnen een persoon erg somber laten voelen of depressief. Hierdoor kan het zijn dat de gedachten vaak en veel terug komen en de persoon een groot deel van de dag bezig is met deze gedachten. De gedachten nemen als het als het ware over, het kan een persoon erg beperken in dagelijks leven.
  • Het is voor PTSS en depressie alle beid lastig om positieve gedachten te hebben of positief te praten. De gedachten zijn vaak negatief en dit maak ook erg somber. Het probleem maakt dat het lastig is om in de toekomst te kijken en hier een planning voor te maken met bijvoorbeeld een doel.
  • Bij een PTSS en een depressie hebben personen vaak te maken met aanvallen of stemmingswisselingen in het gedrag. De gedachten kunnen als een soort tornado door het hoofd gaan. Bij iemand met een depressie is dit vaak lastig stop te zetten. Door hebben deze vaker hoofdpijn of buikpijn, van de spanning en stress. Hierdoor komen prikkels bij deze personen vaak anders binnen, prikkels storen meer en komen vaak harder binnen.Dit kan zorgen voor overprikkeling.
  • Personen met een PTSS trekken zich vaak terug en zijn opzoek naar rust. Door een depressie in combinatie met de PTSS kan het erg lastig zijn de rust te vinden. Hierdoor kan het zijn dat ze persoon vaker en langer onrustig is of zich zo voelt.
    Een depressie kan de klachten van een trauma stress en onrust vergroten. Hierdoor zijn gedachten als een tornado in het hoofd en lastig om deze terug te brengen tot een orkaan of wind. Personen komen dan vaak minder buiten of zijn minder actief omdat de gedachten tornado veel energie kost.
  • Iemand met een PTSS of een depressie heeft vaak moeite met zich te concentreren voor langer dan 30 minuten. Vaak word het lezen van de krant of boek een probleem.De persoon krijgt last van een schuldgevoel.
  • Het is mijn schuld dat het zo gelopen is. Vaak is dit onterecht en is het de persoon aangedaan. Of de persoon voelt zich niet prettig in situatie omdat het bang is fouten te maken of alles wat de persoon doet is in de ogen van persoon minder goed. De gevoelens van hulpeloosheid en waardeloosheid zijn vaak versterkt. Wat heeft het allemaal voor zin nog.
  • De persoon voelt zich vaak moe of down. Een persoon kan een gehele dag slapen maar niet uitgerust opstaan. Omdat een persoon het allemaal te veel word word vaak het bed op gezocht. De persoon ‘verstopt’ zich voor de wereld
  • .De persoon heeft vaak minder zin dingen te ondernemen of aan te pakken. De interesse in dingen die de persoon leuk zint veranderd. De persoon blijft vaker binnen en komt alleen buiten voor de noodzakelijke dingen, hierdoor is er een verhoogde kans op een sociaal isolement. De persoon gaat plekken vermijden om ‘zelfbedachte redenen’.
  • De persoon ervaart vaak een gevoel van leegte, dit komt door het verdriet dat zich met zich meeneemt van de nare gebeurtenis.

Personen met een PTSS zijn vaak onzeker en hebben weinig zelf vertrouwen.

  • Door de onzekerheid gaan de personen plekken of personen vermijden. Ook door de herbelevingen aan een trauma kunnen hiervoor zorgen. De persoon overdenkt een tijdje voordat het echt naar buiten gaat. Het heeft een plan wat ie gaat doen, hoe het gaat lopen en als er iets mocht gebeuren een noodplan. Personen met een PTSS piekeren over drukke locaties, doen van boodschappen, stress volle situaties en het vinden van een snelle manier om toch boodschappen te doen, kortste route, ik heb alleen dit nodig.
  • Het piekeren komt vaak voor bij onduidelijkheid of dat personen niet weet wat er word verwacht of gaat komen. Er komen allerlei ideeën op die allemaal mogelijk zijn. Bij iemand met PTSS worden deze gedachten vaak tot uit en treuren bekeken wat er verder nog mogelijk is. Zolang een situatie geen duidelijk einde heeft zal de situatie hem bezig houden.

Vermijden

  1. Een van de signalen van een PTSS is het afsluiten van personen, plekken of plaatsen. Het niks meer willen horen en weten van de samenleving. Vaak komt dit door wat de persoon heeft mee gemaakt en wat is aangedaan.
  2. Het afsluiten van andere geef de persoon een veilig gevoel. Voor de persoon kan het lastig zijn om gesprekken te voeren over de trauma’s of in het algemeen. Het maken van sociale contacten is vaak erg lastig. Het onderhouden van het contact levert vaak problemen op, door de buien, het gedrag, stemmingswisselingen, trauma’s.
  3. Door zichzelf af te sluiten door bijvoorbeeld veel thuis te zijn, beschermt de persoon zich zelf, tegen nieuwe trauma’s of tegen stress of paniek buien. Door plaatsen, plekken, gesprekken, personen te vermijden, is er minder stress, word minder herinnerd aan de gebeurtenis, dus is het makkelijker vol te houden voor en persoon. In de eigen omgeving alleen kan een persoon vaak de emoties, gedachten en gevoelens goed onder controle houden. Dit veranderd in het bij zijn van andere of verandering van de dag structuur.
  4. Vaak voelt de persoon zich meer op zijn gemak alleen dan in een groep. Dit geeft vaak te veel prikkels en kunnen herbelevingen of gedachten aan het trauma oproepen, bijvoorbeeld iemand heeft jaren lang overlast gehad van de buren en is weggepest. Als iemand in de groep het heeft over buren roept dit gelijk de gedachten aan de ellende die is aangedaan op. Terwijl de persoon het alleen heeft over het woord buren. Zo heeft iedere persoon met PTSS woorden wat een trigger is.
  5. Door de trauma’s kan het voor de persoon snel te veel worden/overprikkeld. De gedachten gaan snel door geluiden om zich heen. Hierdoor is de kan op tornado gedachten groot. De persoon wil dan vaak niks meer horen of weten van de samenleving. Hij wilt met rust gelaten worden omdat het vaak uitzichtloos is door de trauma, situatie en gedachten.
  6. Door een vast ritme elke dag uit te voeren krijgt een persoon meer rust en orde in de gedachten en trauma’s. Vaak moet elke dag hetzelfde zijn om het in een soort balans te houden. Personen met PTSS houden niet van onverwachte gebeurtenissen, deze roepen vaak stress, angst op paniek op.