PTSS vs borderline

Stap 1 Signalen herkennen, oplossen

Wat is het?

Borderline word voor 50% bepaald door genetische factoren en is dus aangeboren. In 25% tot 75% van de gevallen hebben de personen traumatische dingen meegemaakt in het verleden, vaak langdurig. In 57% van de gevallen gaat het om een trauma die voor het 6 de levensjaar is opgelopen, zoals het opgroeien in een gezin waar niet voldoende aandacht is of bij een scheiding.

De diagnose borderline bestaat sinds de jaren 50 en is een persoonlijkheidsstoornis DSM 4, de afkorting is BPS.
PTSS is een diagnose die bestaat van na de 2de wereld oorlog DSM 5 en staat voor Post Traumatisch Stress Syndroom.

Beide diagnose worden vaak gezien als een psychische diagnose, hierdoor worden de personen vaak niet of gedeelte maar gehoord. De personen voelen zich vaak onbegrepen en alleen staan in de problematiek en weten zich hier vaak geen raad mee. Dit gevoel van leegte zorgt ervoor dat de personen vaak wat meer afstand hebben in de maatschappij. Door de afstand hebben beide diagnose moeite met het aangaan van nieuwe contacten en deze te onderhouden.

2 herkennen

Zo begint u:

Stap 1 Dissociatieve verschijnselen; bijvoorbeeld dagdromen of verstrooidheid

Door de gedachten stromingen lijkt het of u voor andere aan het dagdromen bent, maar u hoofd zit zo vol en uw blijft met uw volle concentratie bij deze gedachten. Het dagdromen gaat meestal over het verleden en de gebeurtenis waarvoor u de diagnose heeft gekregen. Hierdoor kunnen personen niet direct reageren als er iets word gezegd of helemaal niet reageren.

Stap 2 Gevoel van leegte/eenzaamheid, niet weten wat u wilt, voelt of vindt, moeite met contacten (te durven) aangaan/onderhouden

Door de gedachten, onrust en stress kan het te veel worden voor uw hoofd en een black out krijgen. Hierdoor weet u even niet meer wat u moet doen of wat u kan doen. Dit is meestal naar een zeer emotionele ervaring net ervoor, hierdoor bent u in uw hoofd alle opties na gegaan en ziet geen oplossing, voelt u alleen/eenzaam, het denken word op dat moment tijdelijk stop gezet.

De personen hebben, bij beide diagnose, aantrekken van personen en het afstoten. Doordat ze het ene moment graag met iemand zijn en het volgende moment de persoon niet kunnen horen of zien, gaat de relatie met de persoon vaak niet goed. Door het gedrag hebben deze personen vaak geen of een zeer klein netwerk.

Bij beide diagnose is het dat de mensen zwart/wit denken, het is het een of het ander en geen andere mogelijkheid. De mensen vinden iets goed of fout, zijn het ergens helemaal mee eens of totaal oneens of iedereen of niemand. Goed veranderd alleen in fout, maar fout veranderd niet in goed. Als iets fout is is en blijft het fout en word de fout alleen groter door nieuwe gebeurtenissen. De fout kan alleen hersteld worden als de ander aan geeft/toegeeft dat er een fout is gemaakt en dat hij zijn excuus ervoor aanbied, tot die tijd is het een opstapeling bovenop de 1ste fout. Dit levert vaak veel strijd en ruzies op met contacten. Dit heeft veel al te maken met de gebeurtenissen uit het verleden en de omgang met de persoon. Voor deze personen is het niet mogelijk anders te denken.

Stap 3 Stemmingswisselingen, woede-uitbarstingen, angst, soms door agressie bedekt, impulsiviteit

Voor beide diagnose zijn stemmingswisselingen erg bekend, hiermee word bedoelt dat mensen van de een op de andere seconde kunnen veranderen in gedrag of emotie. Dit komt vaak door de gedachten, trauma of door prikkels. Door het trauma hebben beide extra veel last van angst en woede. Door een angst prikkel ontstaat er een andere emotie en dat is vaak woede/boosheid.

Regelmatig op onverwachte momenten overspoeld raken door heftige emoties die moeilijk te verdragen zijn. Deze emoties zijn vaak herinneringen aan nare gebeurtenissen of de negatieve gedachten. Doordat de gebeurtenis niet is verwerkt en een diepe wond heeft achtergelaten, maakt dat de emoties meer en heviger zijn dan anders. De emoties zijn dan vaak alles of niks, dus alle emoties te gelijk of geen. Hoe meer de gebeurtenis naar de achtergrond zakt en hoe meer de gebeurtenis is verwerkt, hoe minder last u heeft van de gebeurtenis en hierdoor minder overspoeld word.

Stap 4 Grote onzekerheid, depressieve gevoelens, enorme spanning, verlatingsangst, een grote kloof tussen gevoel en verstand, alles perfect willen doen uit angst voor afwijzing

Voor beide diagnose kan uitleg nooit duidelijk genoeg zijn, door het blijven twijfelen aan andere en zichzelf, is e persoon erg onzeker, door alles in twijfel te trekken, ontstaat er een grote onzekerheid. Het in twijfel trekken heeft vaak te maken met de gebeurtenis, de sociale contacten en de ervaringen met hulpverleners. Hoe beter contact en ondersteuning, hoe duidelijker het is, hoe minder last de persoon ervan heeft. Door de juiste ondersteuning heeft een persoon minder last van verlatingsangst.

Bij beide diagnose is het gevoel van afwijzing, niet presteren een groot probleem. Door het niet juist, op tijd in orde te hebben, voelt de persoon zich onrustig, de persoon weet dat hij iets is vergeten en dat dit niet goed word gekeurd. Door de diagnose worden mensen vaak afgewezen op de diagnose en signalen, daardoor zijn er minder kansen voor deze personen, voelen zich hierdoor nog meer onzeker en hebben minder zelfvertrouwen en daardoor is het voor hun des te meer van belang dat deze persoon goed presteert, dit geeft de persoon het gevoel van iets te kunnen en goed te doen.

Stap 5 Automutilatie; zelfbeschading, negatief zelfbeeld, suïcidale gedachtes/pogingen

In beide gevallen is het beschadigen van uzelf een teken dat er te veel stress en onrust in het lichaam zit, waarmee u zich geen weg weet. Door het pijn doen van uzelf gaan gedachten stromingen tijdelijk weg en de pijn en schade zijn voor de traumatische gebeurtenis, die op dat moment word herbeleeft. Het doel is om de gedachten te stoppen op wat voor manier ook, door het beschadigen van het lichaam, kunnen de gedachten letterlijk uit het lichaam, door de gemaakte wonden. Hoe langer de persoon dit doet, hoe meer deze persoon in de gedachten zit en er niet uit komt.

3 behandeling

De behandeling is gericht op het verbeteren van het dagelijks functioneren en het verbeteren van uw stemming en het zorgen dat suïcidale gedachten verminderen. Hiervoor krijgt de persoon dialectische gedragstherapie, mentalization-based treatment, schemagerichte therapie, systems training for emotional predictability and problem solving en medicatie anti-epilepticum en stemmingsstabilisator.

Een PTSS loopt u op na een traumatische ervaring en deze kan u altijd oplopen en is een angststoornis. Het trauma is vaak geweld, rouw of scheiding. De behandeling is gericht op het leren omgaan en het verwerken van een trauma, door EMDR en stabilisatiecursus en medicatie antidepressiva.

4 gevolgen

De personen hebben vaak een negatief zelfbeeld, omdat ze met negatieve gedachten lopen en steeds negatiever worden in denken en doen. De personen houden hier vaak grote littekens van over maar op dat moment word hier niet aan gedacht en is dit niet belangrijk. Door het negatieve zelfbeeld en het negatief denken zijn er vaker suïcidale gedachten, hoe meer een persoon in de gedachten zit hoe groter de kans tot een poging tot. Ongeveer 10% van mensen met borderline en dagelijks 22 veteranen uit VS met PTSS plegen zelfmoord.

De depressieve gedachten, komen dagelijks te pas en te onpas opzetten, hierover is geen controle. Doordat de persoon negatief gestemd is, is er weinig positiefs te vinden voor deze persoon, hierdoor worden de gedachten erger en komen depressies steeds vaker voor. Hierdoor lopen de personen vaak in dagelijkse spanning en stress.

Doordat personen onzeker zijn en weinig zelfvertrouwen twijfelen ze de gehele dag over alles wat er gebeurt. Deze onzekerheid zorgt ervoor dat er een verschil ontstaat tussen uw gevoel en uw verstand. Hierdoor moeten mensen met borderline en PTSS tegen hun gevoel in of tegen hun verstand in, om de balans te vinden.

Een woede-uitbarsting is voor een persoon anders als voor de gene die het ervaart. Voor de persoon is een uitbarsting vaak niet iets wat die seconde is bedacht, meestal gaan er uren aan vooraf. De persoon is op het toppunt van zijn kunnen, loop met de gedachten/trauma, heeft stress, is onrustig, weet zich geen raad. Hierdoor kan de persoon niet uiten wat de persoon eigenlijk zou willen, de rust terug. Wanneer de persoon te lang zo blijft rond lopen en de bui van woede alleen maar erger word, kan het voorkomen dat de persoon agressief word. Door de woede te uiten, verliest de persoon veel stres en onrust en is daarna meestal weer rustig. Een woede bui blokkeren is vaak erg lastig, de gedachten hebben de persoon overgenomen, de persoon heeft vaak geprobeerd de gedachten vooraf te stoppen/ontwijken, maar dit heeft niet gewerkt. Om een bui te stoppen, moet de persoon moet een zeer goed inzicht hebben in zich zelf, moet de signalen herkennen en de acties weten.

Doordat bij beide diagnoses de personen op hun tenen lopen, hoeft er niet veel te gebeuren om de persoon een uitbarsting te laten hebben. Een prikkel van geluid als het dicht slaan van een auto kan genoeg zijn voor de stress of angst problematiek. Door elke dag het toppunt te bereiken worden stemmingswisselingen groter en komen deze vaker voor.

Door de controle te houden over alles en iedereen zorgt de persoon ervoor dat het voor hem veilig is en dat het voor de persoon goed voelt. Door de controle is de persoon minder vaak uit balans en heeft hij minder last van de omgeving. De alertheid kan er wel voor zorgen dat de mensen, hierdoor meer prikkels krijgen en angstig worden. Door het alert zijn hoort de persoon elk geluid, dit geluid, komt harder binnen, waardoor de prikkel harder en sneller aan komt. Wanneer een persoon langdurig alert is, krijgt de persoon slaapproblematiek, reageert het op elk geluid, kan de rust niet vinden door het geluid en heeft hierdoor de gehele dag onrust.

5  Plan

Stap 2 Het maken van een doel

Stap 1 het erkennen van de signalen

Stap 2 het verbeteren en een balans krijgen in de diagnose

Stap 3 Plan maken

Stap 1 Het herkennen van de signalen van borderliner en PTSS. Neem een overzicht met signalen van het internet en bekijk welke signalen over een komen. Houd dagelijks het dagboek en de schema’s bij om een goed overzicht te krijgen van de diagnose en de problematiek die u ervan ervaart.

Stap 2 Hoe kunt u de signalen verminderen? Wat heeft u hiervoor nodig? Maak een crisisnoodplan voor de aanvallen en wat u kunt gebruiken in een aanval. Maak een afleidingsschema met 10 punten die u kunt toepassen als u een aanval heeft of krijgt.

Stap 3 Hoe veel last heeft u van de signalen? Van welke signalen heeft u het meeste last? Hoe vaak komen de signalen voor in een week? Om de juiste hulp aan te vragen is het belangrijk om te weten waar u het meeste last van heeft en hoe vaak het voorkomt.

Stap 4 Schrijf zoveel mogelijk de negatieve gedachten van u af. Schrijf erbij hoe u de gedachten weer onder controle kreeg, hier kunt u de volgende keer beginnen als de gedachten komen opzetten en heeft u een basis om de gedachten te verbeteren.

Stap 5 Maak de diagnose bespreekbaar bij hulpverlening en blijf er niet mee zitten. Om het te verbeteren is er hulp nodig, alleen is niet mogelijk.

Tips: Bedenk een alternatief voor beschadigen, zoals een elastiekje of een ijsklontje op de hand.

6 test

Aan de hand van 14 vragen, kunt u er achter komen of u een borderliner heeft. De borderliner zelftest geeft u inzicht, in uw gedachten en beleving over een gebeurtenis of herinnering, die u de afgelopen week terugkerend gevoelt of opgemerkt heeft. Door een overzicht te maken van de gebeurtenis, krijgt u een duidelijk beeld van de problematiek en kunt u gerichter zoeken naar de juiste ondersteuning./

De test is gemaakt voor iedereen die zich somber voelt. De borderliner zelftest is voor professionals, hulpverleners en burgers te gebruiken.

Als u op 5 of meer vragen met ja kan beantwoorden, dan heeft u mogelijk last van een borderliner. Het is belangrijk u dit verder laat onderzoeken. Print deze pagina uit en neem deze mee, naar uw huisarts en vraag een verwijzing voor ondersteuning.

Gedrag

  1. Heeft u last van stemmingswisselingen? Bent u in eens heel boos/woedend? Bent u prikkelbaar? Bent u sneller angstig?
  2. Heeft u moeite met relaties en het onderhouden en behouden?
  3. Bent u erg impulsief?
  4. Heeft u zichzelf moedwillig pijn gedaan?
  5. Heeft u moeite met uw gedrag en gevoel onder controle te hebben en te houden?
  6. Reageert u heviger op gebeurtenissen of in meerdere stemmingen?

Gedachten

  1. Heeft u negatieve gedachten? Heeft u gedachten dat u het niet meer ziet zitten?
  2. Denkt u zwart wit? Het is goed of fout geen midden weg.
  3. Bent u bang om in de steek gelaten te worden door andere?
  4. Heeft u een wisselend zelfbeeld? ik ben goed, ik doe niks goed?
  5. Denkt u wel een dat u word achtervolgd of dat u in de gaten word gehouden?
  6. Heeft iemand in uw familie borderliner?

Gevoel

  1. Voelt u zich als een hartslag, met dalen en pieken?
  2. Heeft u het gevoel er niet bij te horen?

7 naasten

Een persoon met een van de diagnose hebben veel behoefte aan een gesprek over het trauma of de gedachten. Dit kan een persoon vaak herhalen. Dit komt omdat deze gedachten niet zijn verwerkt en vaak ook met hulp moeilijk of niet worden verwerkt. De gedachten blijven in het hoofd en de persoon beleeft dit iedere keer opnieuw en spreekt er daar iedere keer over.

Probeer zoveel mogelijk een luistert oor te zijn voor de persoon, maar geef hierbij duidelijk uw grenzen aan. Het kan helpen dat u regels op stelt, om te voorkomen dat het u te veel word.

Probeer zoveel mogelijk met de persoon samen te doen, zoals naar de gesprekken bij GGZ en het stellen van de diagnose. Voor de persoon geeft het meer vertrouwen en duidelijkheid. De persoon is vaak niet geheel aanwezig in het gesprek en met de gedachten elders, hierdoor word een deel van het gesprek niet of nauwelijks gehoord.

 

 

De PTSS coach kan u helpen bij: het begrijpelijk maken van de diagnose, het leren omgaan met de PTSS en de signalen, de naasten en een luistert oor

Wij horen graag uw reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.