PTSS herbeleving

1 Wat is het?

Een herbeleving komt vaak voor bij personen met PTSS, het is een filmpje en of foto die in de dachten worden afgespeeld en de persoon ervaart hetzelfde als de situatie toen. Een herbeleving krijgt u na een nare gebeurtenis. Het schema is gemaakt voor mensen die last hebben en/of voor de twijfelaars van herbelevingen. Het schema geeft u inzicht in de filmpjes en hoe u hiermee kunt om gaan.

Een herbeleving is de nare gebeurtenis van een trauma op nieuw beleven. Een herbeleving is voor de persoon een zeer heftige gebeurtenis. Na een herbeleving heeft een persoon vaak veel angst, paniek of stress. Het is voor de persoon vreemd als deze weer bij komt. Het is van de nare situatie naar het heden. Een herbeleving kan elke keer opnieuw voor een traumatisch gevoel geven, van veel angst stress. Hoe vaker dit op een dag gebeurt hoe minder rust de persoon heeft.

2 Herkennen

  • door de herbeleving kunt u er vermoeid raken. Om gedachten te verminderen en om rust te vinden is slapen een oplossing om de herbeleving te stoppen of om rust te vinden. Vaak voelt uw hoofd zwaar aan of is denken lastig.
  • Herbelevingen kunnen zeer regelmatig op een dag voorkomen en heeft vaak verschillende treden hoe een herbeleving optreed. Het kan zijn dat een persoon een hele dag last van heeft van 1 herbeleving. Deze roept emoties, gedachten en gevoelens waar lastig mee om te gaan is. Herbelevingen komen vaker op als u meer stress heeft als anders of in een lastige periode zit. In rustigere momenten zijn minder vaak aanwezig.
  • Het onderdrukken van een herbeleving kan zorgen dat u langer in de herbeleving blijft zitten. Het kost heel veel energie om dit te onderdrukken. Door het onderdrukken kunnen gedachten negatiever zijn en kunnen juist meer stress of angst geven. Door te onderdrukken probeer u van alles om er niet over na te denken, hierdoor is de kans groter dat u er juist vaker aan word herinnerd en dat de gedachten vaker op komen.

Aan de hand van 14 vragen, kunt u er achter komen of u een herbeleving heeft. De herbeleving zelftest geeft u inzicht, in uw gedachten en beleving over een gebeurtenis of herinnering, die u de afgelopen week terugkerend gevoelt of opgemerkt heeft.

3 Behandeling

Wanneer u de herbeleving laat voor wat het is, heeft u hier het minst last van. Meestal is het na de herbeleving klaar, ook al heeft u wel extra stress. Maar het nadeel hiervan kan wel zijn dat u van de ene in de andere herbeleving gaat, bij meerdere trauma’s of in gedachten blijft hangen die herinneren aan het trauma. Waardoor u de gehele dag hier mee bezig bent.

Herbelevingen worden minder als u er beter mee om kunt gaan en als u de gebeurtenis heeft verwerkt en geaccepteerd. Als u een manier heeft gevonden om er mee om te gaan. Dit is niet bij alle herbelevingen voor ernstige is EMDR nodig om dit effect te bereiken.

Een negatieve herbeleving kunt u positief veranderen.

  1. Als u een herbeleving voelt aan komen en uw gedachten gaan meer na de herbeleving, probeer u zo in te spannen, dat u aan iets, groter dan u trauma, leuks gaat denken zoals de laatste vakantie of een dag je uit, blijf hier aan denken tot de negatieve gedachten stoppen. De negatieve gedachten stoppen wanneer u een gedachte grens over gaat.
  2. Zijn er dingen die u aan het trauma herinneren, dan kunt u deze omzetten naar iets positiefs. Bijvoorbeeld als u een witte Corsa ziet rijden krijgt u angst, omdat daar de persoon altijd in reed. Door de angst ziet u hem nu in elke Corsa. Hierdoor zou u eerder een straat verder rijden, dan de straat in rijden ook al is dit korter. De angst is zo groot dat hij in die auto zit, dat het u totaal beïnvloed. Het is een idee in uw hoofd, dat hij achter het stuur zit in elke Corsa die rond rijd. Om de angst te doorbreken en de controle te vinden, kunt u de auto controleren door de voorruit te kijken wie er achter stuur zit en te letten op de kleur van de auto. Hierdoor weet en ziet u dat dit niet het geval is, hierdoor word u na verloop van tijd minder angstig voor de auto. Om goed overweg te kunnen met dagelijkse herbelevingen, gaan een aantal jaren over heen en dit kost dagelijks oefenen met de gedachten.
  3. Herbelevingen en trauma kunnen worden aangepakt met EMDR, hier nemen ze een beeld die word vervaagt in uw hoofd, waardoor dit beeld niet meer zoveel op de voorgrond staat. Aan de herbelevingen kunt u zelf ook iets doen. Bedenk bij elke herbeleving dat u daar niet bent, dit zorgt ervoor dat u geen paniek of angst buien krijgt. Hoe meer paniek, hoe erger de bui. Door te zorgen voor afleiding denkt u minder over de trauma’s, waardoor ze minder op de voorgrond staan

4 Gevolg

  • Door het aantal herbelevingen kunt u angststoornis krijgen en zich met grote regelmaat angstig voelen. De herbelevingen zorgen voor veel stress wat chronisch kan worden. De herbelevingen kunnen uw leven gaan beïnvloeden, waardoor uw leven veranderd.
  • Huilbuien of emotie buien komen vaak voor, vooral als personen veel last hebben van herbelevingen. Deze komen te pas en te onpas opzetten en kunnen tot heftige emoties lijden. Een herbeleving is een film die de nare situatie tot in details word herbeleeft. Hierdoor zijn emoties vaak net zo hevig als in de situatie toe.
  • Huilbuien kunnen ontstaan door de herbeleving, trauma, schrikreactie, overprikkeld maar ook door eigenlijk niks. Het is een geluid, geur, smaak of iets zien wat de persoon triggert, wat de emoties los maakt
  • Naar een huilbui is de persoon vaak erg moe, door alle spanning, stress, gevoelens van de bui. Het is dan ook belangrijk om goed uit t rusten en bij te komen door een uurtje te gaan liggen. Wanneer een persoon niet als nog de rust gaat zoeken kunnen de buien sneller weer opkomen.

5 Plan

Schema

  • Hoe vaak houd ik het schema bij? Als u herbelevingen heeft is het aan te raken dit dagelijks bij te houden, om u bewust te zijn dat het herbelevingen zijn en dit niet het hier en nu is. Door het verschil te weten en te ervaren worden de filmpjes minder ernstig.
  • Hoe werkt het schema? Het schema kunt u wekelijks uitprinten en in een schrift of map bij elkaar bewaren, zodat u een overzicht heeft van een lange tijd en u de problematiek kan vergelijken met andere weken. Zo weet u of het beter gaat en wat de vorderingen zijn of waar nog extra aandacht aan moet worden besteed. Vooral in het begin kunnen herbelevingen er en zwaar zijn. Het is daarom ook belangrijk bij te houden hoeveel herbelevingen u heeft gehad en hoe erg deze waren. Voor herbelevingen zijn oplossingen, om ze minder heftig te laten zijn, heeft u ze gevonden?
  • Aantal = Hoeveel herbelevingen had u vandaag? Kunt u de hele beleving nog herinneren?
  • Trigger = Weet u wat er gebeurde voordat u dit kreeg? Was er iets gebeurt, of rook u iets?
  • Oplossing = Hoe bent u uit de herbeleving gekomen? Wat heeft u eraan gedaan? Heeft u gebruik gemaakt van het afleidingsschema en gezorgd voor ontspanning ?
  1. Bedenk een manier hoe u het beste met het trauma om kan gaan, door te blijven zitten word het trauma groter door het herhalen van de situatie. Als u last krijgt van uw trauma, gaat u bijvoorbeeld schoonmaken, naar de sportschool of een uur hard fietsen. Als u weet wat u kan doen voordat uw trauma hoog opspeelt, kunt u veel leed voorkomen.
  2. Houd een trauma dagboek bij. Schrijf u trauma zo uitgebreid mogelijk op, hiermee verwerkt u gelijk het gehele trauma, door het op te schrijven kunt u het trauma van u afschrijven.Schrijf dagelijks op waar u last van heeft, wat zijn de signalen? Door het bijhouden van uw trauma krijgt u meer inzicht in het trauma en de problematiek erachter. Door het overzichtelijk op te schrijven kunt u het makkelijk vergelijke met een eerdere week en kunt u zien of het beter of slechter gaat. Het verslag kunt u meenemen voor een aangifte of voor een behandeling, waardoor de hulp beter kan aansluiten.
  3. Het is belangrijk dat u zelf weet dat het een herbeleving is en dat u deze kunt erkennen. Hierdoor word het veilig voor u zelf en uw naasten om de herbeleving door te komen. Doordat u weet dat het een herbeleving is, is het makkelijk om met de herbeleving om te gaan, u weet wat er gaat komen. Hoe meer u later terug herinnerd van de herbeleving, kunt u steeds eerder reageren als het filmpje begint. Na enige tijd lukt het om de filmpjes uit te zetten.
  4. Schrijf voor een week de herbelevingen op, hierdoor kan u een overzicht maken van wanneer en hoe vaak u de herbelevingen heeft. Wanneer u weet, wanneer u dit krijgt kunt u kijken of u de herbelevingen kan voorkomen, door te letten op wat u triggerd. Als u deze triggers wegneemt en hiermee voorkomt dat u een bui krijgt en ze vervangt voor iets positief zullen de herbelevingen minder zijn. Plaats in uw gedachten iets positiefs over trauma’s. Neem de signalenlijstjes als onderwerpen, zo komt u er achter waar de problemen liggen en waar oplossingen voor gezocht moet worden. Neem dit lijstje mee naar uw behandelaar zodat uw behandelaar een goed overzicht hoe vaak het voorkomt zodat hij een goed oordeel kan maken.
  5. Wat maakt dat deze prikkel zo aanwezig is? Hoe kunt u deze minder aanwezig laten, wat is hiervoor nodig? Waaruit bestaat een bui voor u? Komt een stress bui op zetten? Hoe voelt dit, voel u lichaam tinkelen of veranderd u gedrag? Heeft u veel last van gevoelens of word u woedend? En wat maakt het dat het zo hoog oploopt? Prikkels die u dagelijks merkt zijn …… en u ervaart …….. gevoel en ik wil graag ….. Houd het trigger schema bij.
  6. Wanneer heeft u stress, angst, paniek? Wanneer u onverwacht bezoek krijgt of wanneer veel gebeurt in 1 keer? Hoe kunt u de stress oplossen? Welk cijfer zou u de stress geven van 1-5? Waarom is het 3 en geen 2 beter of 4 slechter wat maakt het verschil? Wat is daarvoor nodig? Ik heb stress, dan ga ik …….. doen en daarmee maak ik een doel om volgende maand …… gedaan te hebben. Ik wil dit doel graag behalen daarom zal ik ….. Houd het stressschema bij en angst schema en bg schema en algemeen schema.
  7. Wanneer u niks doet aan de herbeleving kunt u er in blijven hangen en kan u er zo een aantal uren in zitten. Om dit te voorkomen kunt u een lijstje maken met alternatieve zaken die u kunt gaan doen op zo’n moment. Door te gaan zitten, word de herbeleving niet beter, door te bewegen en uw zinnen te verzetten, komt u weer van de herbeleving af. Maak het lijstje met 10 punten en hang deze op een duidelijke zichtbare plek. Maak u zelf bewust van de herbelevingen zodat u deze kunt tackelen voordat ze heftig zijn.

Herbeleving

  • Het zoeken van rust door het doen van een yoga oefening of het luisteren naar muziek. Dit veranderd de gedachten en kan zorgen dat u meer innerlijke rust krijgt en minder stress ervaart naar de herbeleving.
  • Het veranderen van de gedachten, door het op te schrijven en daarmee af te sluiten, nu is het genoeg als ik het boek dicht doe dan ga ik …. Of door het denken aan leuke dingen die nog gaan komen, zoals een aankomende verjaardag waar u iets voor gaat maken.
  • door actief bezig te zijn met bijvoorbeeld sporten wandelen kunt u de stress en gedachten makkelijker loslaten. Hoe meer actief hoe makkelijker u weer bij uzelf komt.
  • heeft u veel last van uw herbelevingen maak ze bespreekbaar met uw behandelaar en/of naasten. Kijk wat u eraan kunt doen om de trauma’s anders aan te pakken zodat het minder heftig is. Vraag uw naasten wat ze voor u kunnen betekenen.
  • maak een crisisnoodplan met 4 punten die u kunt gebruiken na de herbeleving of ervoor om het te voorkomen. Door het plan toe te passen kunt u sneller uw rust weer vinden.