PTSS en naasten

Wat is het?

Er is geen standaard manier om te gaan met een persoon met PTSS (Post Traumatisch Stress Stoornis). Dit komt omdat een PTSS niet voor iedereen hetzelfde is. Het ligt aan de ernst van het trauma en hoe goed de persoon ermee om kan gaan. Het is zoeken naar een manier die u en de persoon prettig vinden. Leven met iemand met een PTSS is voor familie en betrokkenen vaak een psychische belasting.

Wat u nodig heeft:

Schema: stress schema, trigger

Zo begint u:

Stap 1 De PTSS begrijpen wat is, wat het betekend voor de persoon, wat zijn  de gevolgen op langere termijn? Een PTSS is een diagnose waar een persoon mee moet leren omgaan. Een genezing van een PTSS is niet mogelijk.  Een PTSS is te behandelen met EMDR die het trauma minder aanwezig kunnen laten zijn. Bespreek de PTSS van de persoon om de persoon beter te begrijpen en om beter aan te kunnen sluiten bij de wensen van de persoon. Maak samen een plan zodat de persoon weet wat hij/zij van uw mag en kan verwachten.

Hoe heeft de persoon de PTSS opgelopen?

Wat is er gebeurt? Deze vraag is erg belangrijk om te weten hoe u om kunt gaan met de persoon, hoe ernstiger het trauma hoe meer last de persoon er van heeft, hoe lastiger het voor de persoon is om er over te praten. Hoe grotere het trauma, hoe groter de kans dat de persoon zich steeds vaker terug trekt en alleen wilt zijn.

Voor een persoon met een PTSS is het praten over de gebeurtenis erg belangrijk om de situatie en het trauma te verwerken. Hierdoor kan het voorkomen dat u het verhaal al voor de 100ste keer hoort. Blijf aandachtig te luisteren naar de signalen die u op vallen. Welke punten worden vaker herhaald, wat zou er aan kunnen worden gedaan dat deze punten minder aanwezig zijn om minder erg zijn?

Info over de diagnose PTSS

De persoon met de PTSS kan u veel informatie geven over het is om de PTSS te hebben en welke signalen anders zijn door de PTSS. Voor het stellen van de diagnose, is er een gesprek met de psychiater, hier kunt u vragen stellen over de diagnose en verwijzingen vragen voor meer informatie voor een goede website. Informatie over de diagnose kunt u vinden bij de GGZ als folder voor naasten als de persoon zelf.

Tip: Vermijd dat u te veel informatie gaat lezen over een ptss, de signalen en de gevolgen. Stel een maximum aantal website vast en stel een tijd in dat u gaat lezen bijvoorbeeld maximaal 1 uur. Dit voorkomt dat u over ge informeert raakt en door het surfen worden de berichten vaak van kwaad tot erger.

Stap 2 Herkennen van signalen van herbeleving of trigger van een trauma. De persoon heeft regelmatig last van stemmingswisselingen leer hiervan de triggers te herkennen en deze aan te pakken. Weten wat u kun doen ik situatie van een herbeleving. De enen persoon vind het dan fijn om een arm om zich heen te krijgen de andere is graag alleen. De persoon kan in heen soort van droom zijn, door aanraking kan dit extra prikkels geven en de herbeleving extra hevig worden. De persoon kan meestal aangeven van de persoon zou willen op dat moment, op een ander moment. Door terug te kijken naar de situatie.

Het herkennen van de triggers van bijvoorbeeld stemmingswisselingen of angst.

Om een persoon met een PTSS te kunnen begrijpen wat de persoon doormaakt, is het belangrijk de signalen van de PTSS en triggers te herkennen en erkennen. Een PTSS en de ernst ervan is erg afhankelijk van de ernst van het trauma. Een persoon met een licht trauma heeft minder signalen en heeft nachtmerrie’s, een persoon met een meervoudig trauma, die heeft meer herbelevingen.

Van de signalen van een PTSS zijn lijsten, neem 1 lijst en kijk wel signalen er bij de persoon naar voren komen, geef hierbij aan welke meer op de voorgrond zijn en welke minder actief zijn. Als er iets gebeurt welke van de trigger is dan het meest actief en hoe kunt u voorkomen dat deze over actief raakt?

Probeer de prikkels niet te veel te vermijden dit kan gevolgen hebben op de langere termijn. Het lijkt op het moment handig om de prikkels niet te ervaren en u bent er op dat moment van af, maar op de langere termijn kan het ervoor zorgen dat u vaker en/of meer plekken gaat vermijden. Bijvoorbeeld u krijgt prikkels als u in het winkelcentrum loopt, hierdoor wilt u er weg, als u dit regelmatig herhaald, komt u op een gegeven moment niet meer op het winkelcentrum. Als u er een tijd niet bent geweest en u gaat dan een keertje wel ervaart u extra veel stress.

Tip: Prikkels kunt u vermijden of voorkomen door er een alternatief tegen over te zetten, bijvoorbeeld als u veel stress heeft gaat u hard lopen, als u veel gedachten heeft schrijft u de gedachten van uw af of gaat u ergens of visite.

Stap 3 Voor de persoon kan het erg helpen als u mee gaat naar gesprekken bijvoorbeeld de GGZ of na EMDR om de PTSS aan te pakken. De persoon kan met u het gesprek na bespreken en u kunt de persoon begeleiden of ondersteunen. Bij o.a. de GGZ is het mogelijk om als naasten een cursus te volgen of lotgenoten te leren kennen.

Voor de persoon is het belangrijk om geen plekken te gaan vermijden en ook geen triggers te vermijden. Het gevolg hiervan kan zijn dat de persoon steeds minder gaat doen of dat de persoon niet meer buiten komt. Het is belangrijk dat de persoon leert om de triggers te herkennen bij zich zelf, vooraf tijdens en erna. Als de persoon dit weet kan er iets in de plaats worden gezet bijvoorbeeld veel stress door een geluid naar buiten en stukje lopen. Dit kan bijvoorbeeld met het afleidingsschema

Stap 4 Zorg voor een luistert oor. Om het trauma te verwerken is het erg belangrijk dat de persoon er regelmatig erover praat. Geef als naasten hierbij ook uw eigen grenzen aan.

Stap 5 Door het trauma voelt een persoon met PTSS zich minder veilig en heeft minder vertrouwen in mensen. Het is voor een persoon erg belangrijk dat de naasten afspraken na te komen en doen wat ze zeggen. Duidelijkheid en eerlijkheid zijn erg belangrijk.

Het hebben van duidelijkheid en structuur

Voor personen met een PTSS is duidelijkheid en voorspelbaarheid erg belangrijk. Een persoon schrikt vaker als andere mensen en kan hiervan een herbeleving krijgen of extra veel stress. Door een dag elke dag duidelijk op een vaste manier in te plannen heeft een persoon minder last van prikkels, dit kan bijvoorbeeld met pictogrammen of  planbord. Door een verminderde nachtrust is er vaak minder structuur, een persoon met PTSS heeft hier vaak extra ondersteuning bij nodig om dit in balans te houden.

Wees altijd open en eerlijk naar de persoon, maak het niet minder erg als het is. De feiten zijn de feiten. Wanneer er om heen word gedraaid en het minder erg word gemaakt komt het voor de persoon over dat het niet serieus word genomen. Als een persoon bijvoorbeeld zegt het komt wel goed, de persoon weet dat dit niet zo is.  Van een PTSS komt een persoon niet meer van af, de personen kunnen een behandeling doen, maar blijven na verschijnselen houden.

Een persoon heeft vaak veel gedachten en een vol hoofd, hier door is het belangrijk dat de informatie kort en bondig is en erg duidelijk. Voor iemand is het erg lastig een gesprek te onthouden en te voeren als er veel gedachten aanwezig zijn. De gedachten zorgen dat de persoon veel minder geconcentreerd is op het gesprek waardoor er veel minder word opgevangen.

Stap 6 Het hebben rust ritme regelmaat Een regelmatig ritme = rust

Rust is een groot probleem voor personen met een PTSS, deze is vaak niet of nauwelijks te vinden. De rust word overgenomen door stress. De persoon ervaart regelmatig ruim 15 uur stress op een dag en kan hier bij ook aanvallen hebben. Door dat er zo veel stress is, is de persoon de bezig met het verwerken van de stress, dit kost heel veel energie om de rust weer terug te vinden. De persoon heeft hierdoor meer rust nodig.

Slapen is vaak lastig door de herbelevingen aan een trauma of het piekeren over een gebeurtenis. Veel mensen met PTSS hebben ook regelmatig last van nachtmerries die zijn als een herbeleving. Deze dingen maken veel gedachten los op een dag en hierdoor is het hoofd vol en neemt de stress.

Een persoon met PTSS heeft het nodig gemotiveerd te worden. Een persoon met PTSS heeft vaak weinig zin om iets te ondernemen, dit komt vaak door negatieve gedachten. De gedachten kunnen gehele dagen zeer actief zijn en de persoon kan hier somber van worden of depressief. De kans op een depressie is bij iemand met een PTSS groot. Het is daarom belangrijk dat de persoon een duidelijk regelmaat heeft in activiteiten en deze ook echt doet. Wanneer dit weg valt, gaat de persoon meer piekeren en trekt zich meer terug. Voorkom het vermijden van plekken of personen. Plan vaste momenten in een week dat u samen iets gaat doen.

Vermijd zoveel negatieve dingen of gesprekken. De persoon is hier erg gevoelig voor, iets negatiefs kan bij de persoon enkele dagen in het hoofd blijven draaien, dit roep vaak negatieve herinneringen op. Zo krijgt u een opstapeling van negativiteit en hierdoor is de kans groot op een aanval.

Tip = Voor het slapen gaan het doen van yoga oefeningen kan helpen rustiger en makkelijker in te slapen. Schrijf overdag zoveel mogelijk gedachten en dingen waar u last van heeft van u af. Probeer het los te laten, door iets ontspannends te gaan doen.

Stap 7 Lotgenoten

Lotgenoten met een PTSS kunnen u meer vertellen over hoe het is om een PTSS te hebben en hoe ze hiermee omgaan. Dit kan u helpen om een manier te bedenken hoe u kunt omgaan met de PTSS. Lotgenoten kunnen ook de persoon ondersteunen in een gesprek. Vaak begrijpen lotgenoten elkaar beter.

Via de GGZ zijn er cursussen hoe u als persoon kunt omgaan met uw PTSS of hoe uw naasten met u kan omgaan of  familie gesprekken. Op sociaal media zijn er besloten groepen waar naasten en personen met PTSS kunnen chatten en/of ervaringen kunnen delen.

Het verwachte resultaat:

Na het lezen van het artikel heeft u een goed beeld hoe u kunt omgaan met een persoon met PTSS.

Tips:

  • Maak een vragenlijstje wat u wilt weten over de PTSS
  • Probeer de persoon zoveel mogelijk positief te benaderen. Het trauma zorgt voor negatieve gedachten. Hoe meer negatieve gedachten, hoe groter de kans op een depressie.
  • Accepteer de persoon zoals hij/zij is, de persoon veranderd niet door de vastgestelde diagnose.
  • Probeer zoveel mogelijk samen het traject van vaststellen de diagnose en behandeling samen te doorlopen.
  • Neem niet ongevraagd zorg uit handen, vraag de persoon wat zijn wensen zijn en waar u de persoon mee kan helpen. De persoon wilt graag weer zelf controle over zijn of haar eigen leven krijgen.

Waarschuwing:

  • Zorg dat u niet overbelast raakt, neem op tijd, tijd voor uzelf. Zorg voor personen om u heen waar u u hart kan luchten of uw verhaal kwijt kan.

Informatieve links

  • Via de website van centrum45 kunt u informatie vinden over een psychotrauma en de behandeling ervan. Deze is zeer uitgebreid opgeschreven.
  • Via de website van PTSS-challenge vind u informatie over PTSS in video en blog

De PTSS coach kan u helpen bij: het begrijpelijk maken van de diagnose, het leren omgaan met de PTSS en de signalen, de naasten en een luistert oor

Wij horen graag uw reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe jouw reactie gegevens worden verwerkt.