Over en onderprikkelde leerlingen in de klas

Steeds meer kinderen zijn tegenwoordig hooggevoelig. In elke klas zit wel een leerling die is overprikkeld en/of onderprikkeld. Hoe kan u mee omgaan?

Wat zijn de signalen die een kind laat zien?

Een onderprikkeld kind is vooral te enthousiast en heeft onstuimig, druk gedrag, zij kunnen zelf op zoek gaan naar extra prikkels. Dat vertaald zich dan in dat de kinderen continue actief aan het wiebelen, friemelen, wippen en praten zijn. Deze kinderen kunnen dan soms onhandig overkomen, omdat de beweeegprikkels en de evenwichtsprikkels niet samen werken. Deze kinderen kennen hun eigen kracht op dat moment minder goed, als normaal. Dit komt omdat ze vol in emotie zijn en daardoor hun eigen spierkracht minder goed voelen. Zijn kunnen dan door de onderprikkeling op zoek gaan naar extra prikkels door te hard schoppen/slaan. Voor leerkrachten is het vaak lastig vast te stellen dat een kind onderprikkeld is. Het gedrag kan meer reden hebben. Voor onderprikkelde kinderen is het belangrijk dat ze het overzicht kunnen behouden, dit kunt u doen door met pictogrammen te werken en het op te schrijven, zodat het kind het nog eens kan na lezen.

Een overprikkeld kind is vooral gestrest en onrustig en heeft veel en snel emoties, Wat kan zorgen dat het kind heel extreem gedrag gaat vertonen. Een overprikkeld kind trekt zich graag even terug en heeft lichamelijk klachten zoals moe, rode oren, hoofdpijn, buikpijn. Het wilt graag 100% duidelijkheid, als er iets onverwachts gebeurt kan het zijn dat de het kind ineens ongepast gedrag laat zien, waar het een paar seconde ervoor nog rustig in de klas zit. Probeer kinderen die snel last hebben van prikkels een manier om te leren hiermee om te gaan. Ervaren dat het kind iets kan, ondanks een kleine aanpassing, geeft meer zelfvertrouwen dan dingen uit de weg gaan.

Weet u leerling wat hij/zij moet doen?

Zorg ervoor dat uw leerlingen weten wat ze kunnen doen. Weten de leerlingen wat ze kunnen doen als ze overprikkeld raken? Is er een pictogrammen overzicht voor de leerling dat hij zelf kan zien wat het kan doen? Wat zijn de mogelijkheden en de regels van school als een leerling overprikkeld is, mag het buiten de klas of een rondje rond de school gaan rennen? Zorg voor duidelijkheid bij de leerling en dat de leerling weet dat het altijd bij u terecht kan met vragen. De onder en overprikkeling bij een leerling en de signalen van te voren zijn vaak duidelijk zichtbaar. Probeer dit zoveel mogelijk te voorkomen.

Wat kunt u doen om een leerling weer bij de les te roepen?

Soms vallen kinderen tijdens de les in slaap, dat kan komen omdat kinderen onderprikkeld zijn. Het is niet omdat uw les niet interessant genoeg is om te luisteren. Bij leerlingen die voorover met hun hoofd op hun armen liggen is het tijd voor een directe actie. Met welke les bent u bezig en wat was de leerling aan het doen op dat moment? Soms kan het zijn dat de leerling meer luistert naar de les, hij/zij kan zich beter concentreren op uw stem en hierdoor wel de stof op pikt. Wanneer u bezig bent een actieve les zoals een les over aardrijkskunde, lezen of rekenen is het belangrijk dat de leerling ook actief bezig is en hij zich goed kan focussen op het digibord om de stof op te nemen. Het alleen wakker maken van de leerling is vaak niet voldoende en valt hij een paar minuten later weer in slaap.

Noem het kind niet alleen bij de naam wanneer u hem bij de les roept. Loop naar de leerling toe en raak hem/haar even aan. Zo heeft u direct contact en is de leerling ook weer gelijk wakker/ uit slaap waas. Loop niet direct weg maar ga even kort een gesprek aan met de leerling. Vertel de leerling wat u ziet en vraag hem/haar hoe het komt. heeft de leerling slecht geslapen, heeft het iets mee gemaakt, is de les te ontspannend, word de leerling niet genoeg geprikkeld? Vraag de leerling wat hij/zij denk nodig te hebben om bij de les te blijven, wat extra eten of even wat frisse lucht? Zo geeft u direct aan dat u de leerling graag wilt helpen.

Overweeg de rest van de les te verschuiven naar een later moment en begin met een nieuwe les of las een actieve korte pauze in, waarin alle leerlingen even kunnen rennen. Kijk hierbij vooral naar de momenten dat het echt nodig is om de prikkels direct weg te nemen.

Een overprikkelde leerling is snel weer tot rust met een korte yoga oefening. Laat de leerlingen hun handen plat tegen elkaar doen met de vingers naar voren. De handen moeten met kracht tegen elkaar aangedrukt worden. Daarna gaan de vingers naar boven, met nog steeds dezelfde kracht. Adem diep in, laat de handen naar voren weer open gaan en adem uit. Herhaal dit waar nodig is. Voor een overprikkelde leerling kan het soms te druk zijn in de klas, het kan dan helpen wanneer de leerling af en toe een koptelefoon op zet zonder muziek, om het geluid te dempen. De leerling kan dan even tot rust komen.

Friemelen

Voor kleine kinderen is het fijn om de hele dag de friemelen, maar de ook wat ouderen kinderen die hooggevoelig, onderprikkeld, overprikkeld, adhd of autisme hebben vinden dat fijn. Het friemelen heeft een dubbele werking, maar in beide gevallen zorgt het voor een rustig gevoel. Voor kinderen die onderprikkeld zijn geeft het net die extra prikkels die ze nodig hebben, voor overprikkelde kinderen kan het zorgen voor meer rust en een manier om van de extra prikkels af te komen. Er zijn hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld kauwkettingen, concentratieschermen, wiebelkussens en gehoorbeschermer. Allemaal in verschillende maten, kleuren en vormen.

Hoe is uw klas ingericht?

Kan de leerling de gehele dag naar buiten kijken? Is het klaslokaal druk met kleuren en spullen? Een plissegordijn zorgt ervoor dat er wel daglicht binnenkomt maar de leerling kan niet naar buiten kijken en waardoor niet meer afgeleid. Zet leerlingen die vaak overprikkeld zijn niet bij het raam, maar met de rug naar het raam toe.

Voor overprikkelde kinderen kan het lastig zijn wanneer ze na elke vakantie op een andere plek in de klas zitten. Een nieuwe plek geeft nieuwe extra prikkels en daarmee extra stress. Gaat u de klassen indeling aanpassen geef dit door voor dat de vakantie begin, maak het schematisch en geef dit aan de kinderen mee zodat ze zich in de vakantie kunnen voorbereiden op hun nieuwe plek.


Welke kinderen plaats u in de hetzelfde groep tijdens het werken in de klas?

Een vaste manier is er niet voor en het is altijd uitproberen wat werkt. Voor onderprikkelde kinderen kan het fijn zijn samen te werken met een overgevoelig kind. Het overgevoelige kind kan zo extra prikkels geven aan het onderprikkelde kind. Hierdoor blijft het kind alert.

Over een paar weken beginnen weer de eerste schoolreisjes, excursies, sportdagen en andere uitjes. Voor kinderen die onderprikkeld of overprikkeld zijn kan dit lastig zijn. Hoe kunt u voorkomen dat het voor deze kinderen het minder gezellig word?

Uitleg

Overprikkelde en onderprikkelde kinderen willen graag weten waar ze aan toe zijn. Begin enkele weken van te voren aan de voorbereiding. Waar gaat de schoolreis naar toe, hoe gaat u daar naar toe, wat is er te doen? enz. Dit kunt u doen door middel van pictogrammen en video’s en de kinderen actief te betrekken bij de voorbereidingen. Wanneer het voor het kind duidelijk is wat er gaat gebeuren zal het minder prikkels ervaren op de reis en de dag zelf.

De locatie

Wanneer u naar een attractiepark gaat en de kinderen moeten lang wachten is dit vervelend. Voor kinderen die onderprikkeld zijn kan dit tot gevolg hebben dat ze onrustig worden. Bedenk van te voren wat u gaat doen in deze wacht momenten. Heeft u korte opdrachten of vragen over de locatie bij de hand, die de tijd kunnen doven? Maak gebruik van de wachttijd om even wat te drinken of te eten.

De schoolreis regels

Maak vooraf aan de reis duidelijke regels waar de kinderen zich aan moeten houden. Waar mogelijk print deze uit met picogrammen zodat kinderen niet de tekst hoeven te lezen. Geef de afspraken mee aan de kinderen op de dag van de reis, dit zorgt voor meer duidelijkheid bij alle leerlingen en vooral voor de onderprikkelde kinderen.

Voor onderprikkelde kinderen kan het soms lastig zijn alle informatie te onthouden en te verwerken. Zorg ervoor dat deze kinderen in een groepje zit bij leerlingen die dit sneller oppikken en wijs een verantwoordelijke aan in de groep die de leerling extra in de gaten houd.

Voor kinderen kan het extra ondersteuning geven wanneer ze iets vertrouwds bij zich hebben,iets wat ze van huis uit meenemen, zeker voor je kinderen in groep 3, die hun alle eerste schoolreisje hebben, kan het helpen wanneer ze hun eigen vertrouwende knuffel mogen meenemen. Dit kan hun houvast geven op de moeilijkere momenten. Let hierbij wel op dat het niet kwijt raakt.

Door schoolreis uit het ritme

Voor zowel onderprikkelde als overprikkelde kinderen geld dat het anders is als anders en dat hiermee het normale dagelijkse ritme word verstoord. Door de planning enkele keren te bespreken met de kinderen, weten ze wat er te wachten staat. Het is daarom erg belangrijk dat de dag verloopt zoals het aan de kinderen is verteld. Hierdoor kan het zijn dat het minder gevoelig voor het kind.

Plan een moment van rust in

Voor overprikkelde kinderen is het goed dat ze zich even mogen terug trekken even iets anders mogen gaan doen. Plan naar een aantal activiteiten een moment rust in dat er even niks hoeft zodat deze kinderen weer even tot rust kunnen komen. Voor de kinderen is 2 of 3 activiteiten, met wachten, achter elkaar even genoeg.

ScreenHunter_12 Aug. 29 21.12Wie zit waar?

Wie zit waar het beste? Welke plek past bij hun ? Met wie kunnen ze goed in een groep? Maak een handige plattegrond.

Online opvoedadvies :)

 

Online opvoedadvies :)

Profielfoto van Online opvoedadvies :)

Over Online opvoedadvies :)

Opvoedadvies helpt ouders met kleine en grote uitdagingen bij het opvoeden van kinderen in de leeftijd tot 12 jaar. Maandelijks schrijf ik nieuwe thema's, opvoedtips en veel voorkomende opvoedingsvragen. Wilt u graag een gratis opvoedadvies? Dat kan! Dm uw een vraag en binnen 24 uur ontvangt u een antwoord. Wilt u op de hoogte blijven van alle ontwikkelingen en niets meer missen? volg dan @opvoedtip op het kenniscentrum. Als u blij bent met deze tips wil u deze dan delen via de bedankt knop boven aan het artikel? Dan kunnen ook anderen er hun voordeel mee doen. Dank u wel!

Geef een reactie